Kolposkopija i digitalna video kolposkopija

Šta omogućava video kolposkopija

• digitalizovan prikaz slike i analizu na velikim uvećanjima;
• poboljšanje kvaliteta slike softverskim i hardverskim filterima;
• trajne video zapise i štampanje kolor fotografija;
• učešće pacijentkinje u toku pregleda;
• formiranje baze podataka i precizno upoređivanje sadašnjeg nalaza sa prethodnim;
• konsultativne preglede snimljenog materijala sa drugim ginekolozima i lekarima drugih specijalnosti, uključujući i lekare iz drugih gradova ili iz inostranstva.

Normalni kolposkopski nalazi

Originalni pločasto-slojeviti epitel je gladak, svetlo roze boje i sjajan. Radi se o višeslojnom epitelu koji ne orožava i bogat je glikogenom. Ako u celosti prekriva grlić materice, skvamokolumnarna granica leži endocervikalno.

Cilindrični epitel (ektopija) označava prisustvo cilindričnog epitela na površini grlića, a time i epitelne granice na samoj površini. Lagano je izdignut, sitnog grozdastog oblika i sjajan, pa se lako razlikuje od okolnog epitela. Ektopija se nalazi kod oko 70% žena tokom reproduktivnog perioda.

Normalna zona transformacije (TZ) je granica između izvornog pločastog i izvornog cilindričnog epitela. Prema novoj klasifikaciji razlikuju se tri tipa:

• tip I: zona transformacije je u potpunosti ektocervikalna i potpuno vidljiva;
• tip II: zona transformacije ima endocervikalnu komponentu, ali je potpuno vidljiva;
• tip III: zona transformacije nije u potpunosti vidljiva.

Na metaplastične promene ukazuju glatka površina sa nežnim krvnim sudovima podjednakog kalibra, blaga aceto-white promena i jod negativna ili blago pozitivna površina posle premazivanja Lugolovim rastvorom.

Abnormalni kolposkopski nalazi

• Aceto-white epitel je promena u kojoj je epitel unutar zone transformacije zadebljan i lagano izdignut, sa izrazito pozitivnom reakcijom na 3-5% sirćetnu kiselinu, kada se prikazuju područja sa ćelijama visoke gustine jedara. Isto se može dogoditi i pri nezreloj metaplaziji. Što je promena intenzivnija i perzistentnija, to se očekuje intraepitelna lezija većeg gradusa, a Schillerova proba je negativna.
• Mozaik označava žarišno prisustvo svetlih poligonalnih polja odvojenih tankim crvenim linijama, mrežom sitnih kapilara koja daje sliku saćastog polja. Nastaje kada atipične ćelije urastaju u dublje slojeve i epitel penetrira u vezivno tkivo strome.
• Punktacije su žarišno prisustvo finih crvenih tačkica na površini pločasto-slojevitog epitela. Nastaju zbog tankog epitelnog sloja i brojnih papila vezivnog tkiva sa kapilarima koji se pružaju gotovo do površine epitela.
• Jod negativni epitel: posle premazivanja Lugolovim rastvorom zreo pločasto-slojeviti epitel bogat glikogenom boji se intenzivno smeđe, a jod negativna područja mogu predstavljati nezrelu metaplaziju, ćelije inficirane HPV-om ili stanje hipoestrogenemije, odnosno atrofiju.
• Atipični krvni sudovi su nepravilnog oblika, krivudavi i zavijeni, poput vadičepa ili ukosnice. Često prate abnormalne promene epitela iznad kojeg se nalaze.

Nalazi suspektni na maligni proces

Nalaz rane ili ulkusa na grliću materice gotovo uvek upućuje na karcinomatoznu etiologiju.

Isto važi i za gustu aceto-white promenu, prostranu nepravilnu punktaciju, mozaik i atipične krvne sudove, kao i za neravnu površinu, erozije i ulceracije.

Nezadovoljavajući i ostali nalazi

Nalaz se opisuje kao nezadovoljavajući kada se ne može prikazati skvamokolumnarna granica, ali i kod povreda, upalnog procesa ili atrofičnih promena grlića materice, kao i u slučaju kada cerviks iz nekog razloga nije moguće videti.

Među mešovitim nalazima opisuju se kondilomi i keratoza, odnosno leukoplakija. Keratoza je bela mrlja na površini grlića materice, vagine ili stidnice i predstavlja površinsko orožavanje epitela koji normalno ne orožava; kod leukoplakije grlić se ne boji tamno smeđe pri Schillerovoj probi, jer nema slojeva ćelija sa glikogenom, koje su zamenjene parakeratotičnim ćelijama.

Ređe se javljaju erozije, promene nastale zbog zapaljenja, atrofične promene, decidua, endometrioza i polipi.