Trihomonijaza, infekcija trihomonasom

Osobine parazita

Trihomonas je ovalan mikroorganizam sa pet bičeva. Četiri se nalaze blizu citozoma i pretpostavlja se da služe za pričvršćivanje za ćeliju na kojoj parazit živi, dok se petim, na suprotnoj strani, aktivno kreće.

Ovaj parazit ne poseduje enzime za oksidativnu fosforilaciju, a nema ni mitohondrije, pa hranljive materije upija preko membrane ili procesom fagocitoze. Produkti razgradnje hranljivih materija su neobični u odnosu na druga živa bića, a jedan od njih je vodonik. Iz tog razloga trihomonijaza značajno menja sastav telesnih tečnosti (vaginalni i cervikalni sekret, sperma, mokraća) i čini ih manje pogodnim ili potpuno nepogodnim za opstanak normalnih ćelija, na primer spermatozoida, pa infekcija može uticati na plodnost i žena i muškaraca.

Trihomonas je vrlo otporan. Podaci iz literature govore da može da opstane više od 24 časa u mokraći, spermi ili čistoj vodi, a na suvim površinama, kao što su posteljina i različiti predmeti, i nekoliko časova posle izlaska iz organizma. Predmeti se najčešće kontaminiraju telesnim sekretima i prljavim rukama.

Prenošenje i simptomi

Trihomonijaza je, između ostalog, i seksualno prenosivo oboljenje koje se podjednako javlja kod muškaraca i žena. Zbog toga je lečenje oba partnera, uz zaštićene odnose radi sprečavanja reinfekcije, neizbežno.

Kod žena infekcija grlića i vagine smanjuje kiselost vagine, čime donji segment reproduktivnog sistema ostaje bez zaštite koju ta kiselost obezbeđuje. Simptomi kod žena obuhvataju svrab, pečenje i pojačan penušav sekret žuto-zelene boje, karakterističnog mirisa. Kod muškaraca infekcija najčešće ne daje značajne simptome, a vrlo često ne daje nikakve.

Moguće komplikacije

Komplikacije kod žena mogu biti ozbiljne. Povećan je rizik za pobačaj, preterminski porođaj, rađanje dece manje telesne težine, kao i za karcinom grlića materice. Trichomonas vaginalis može prouzrokovati i infekcije urinarnog trakta, adneksitis, pneumoniju, bronhitis i oralne lezije.

Kod muškaraca dugotrajna i nedijagnostikovana infekcija može dovesti do ozbiljnih odstupanja u nalazu spermograma, jer enzimi parazita narušavaju kvalitet semene tečnosti, koja je neophodan medijum za preživljavanje i sazrevanje spermatozoida. Udružena infekcija oba partnera, sa svim mogućim posledicama, može dovesti i do steriliteta.

Dijagnoza i lečenje

Kod žena se dijagnoza postavlja na osnovu simptoma i mikroskopskog pregleda vaginalnog i cervikalnog brisa. Kod muškaraca se postavlja pregledom sperme (spermogram i spermocitogram), a paraziti se mogu naći i u mokraći, ali ne rutinskim, opštim pregledom urina. Postoje i specijalni testovi za identifikaciju trihomonasa, ali još nisu u širokoj upotrebi.

U terapiji najbolje rezultate i dalje daju metronidazol i Atrican, uz napomenu da lečenje mora obuhvatiti oba partnera. Opšta higijena i upotreba kondoma predstavljaju najbolje preventivne mere. U slučajevima steriliteta komplikovanih trihomonijazom, naročito kod muškaraca, hiperbarična terapija daje značajne rezultate u lečenju i poboljšanju nalaza spermograma.